Đau mắt đỏ là gì và cần làm gì để bệnh nhanh khỏi an toàn

Đau mắt đỏ là một bệnh lý về mắt rất phổ biến, có khả năng lây lan nhanh và bùng phát thành dịch, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa. Mặc dù hầu hết các trường hợp đều lành tính, việc hiểu đúng về bệnh sẽ giúp chúng ta có cách xử lý phù hợp, tránh được những biến chứng không đáng có và bảo vệ sức khỏe cho cả cộng đồng.

Đau mắt đỏ thực chất là tình trạng gì

Đau mắt đỏ còn có tên gọi y khoa là viêm kết mạc. Đây là tình trạng lớp màng trong suốt bao phủ bề mặt nhãn cầu (lòng trắng) và lót bên trong mí mắt bị viêm nhiễm. Khi các mạch máu nhỏ trong kết mạc bị viêm, chúng sẽ nổi rõ hơn, khiến cho lòng trắng của mắt có màu đỏ hoặc hồng đặc trưng.

Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến một hoặc cả hai mắt. Mặc dù gây khó chịu và ảnh hưởng đến thẩm mỹ, viêm kết mạc hiếm khi ảnh hưởng đến thị lực một cách nghiêm trọng nếu được phát hiện và xử lý kịp thời. Tuy nhiên, vì tính chất dễ lây lan, bệnh đòi hỏi sự chú ý đặc biệt trong việc phòng ngừa.

Những nguyên nhân nào phổ biến gây ra bệnh đau mắt đỏ

Có nhiều tác nhân có thể dẫn đến viêm kết mạc, việc xác định đúng nguyên nhân là yếu tố quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả. Ba nhóm nguyên nhân chính bao gồm:

• Do virus: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Virus Adeno là tác nhân chính thường gây ra các đợt dịch đau mắt đỏ trong cộng đồng. Bệnh rất dễ lây lan qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh.
• Do vi khuẩn: Các loại vi khuẩn như Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae có thể gây viêm kết mạc. Đau mắt đỏ do vi khuẩn thường gây ra nhiều ghèn (dịch tiết) đặc, có màu vàng hoặc xanh, khiến hai mí mắt dính chặt vào nhau sau khi ngủ dậy.
• Do dị ứng: Phấn hoa, lông động vật, bụi nhà, hoặc một số hóa chất trong mỹ phẩm, nước hoa có thể gây phản ứng dị ứng ở mắt. Viêm kết mạc dị ứng thường đi kèm với các triệu chứng như ngứa mắt dữ dội, chảy nước mắt và có thể kèm theo viêm mũi dị ứng. Loại này không có khả năng lây nhiễm.

Làm thế nào để nhận biết các dấu hiệu của bệnh đau mắt đỏ

Các dấu hiệu của bệnh đau mắt đỏ có thể khác nhau đôi chút tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, nhưng nhìn chung đều bao gồm những triệu chứng điển hình sau đây. Việc nhận biết sớm sẽ giúp ích rất nhiều cho quá trình điều trị.

Một số dấu hiệu phổ biến nhất bao gồm:

• Mắt đỏ hoặc hồng ở một hoặc cả hai mắt.
• Cảm giác cộm, ngứa hoặc nóng rát như có cát trong mắt.
• Chảy nhiều nước mắt hơn bình thường.
• Tiết dịch (ghèn) từ mắt, có thể trong, vàng hoặc xanh. Ghèn thường xuất hiện nhiều sau khi thức dậy.
• Mí mắt có thể sưng nhẹ.
• Nhạy cảm hơn với ánh sáng (chứng sợ ánh sáng).

Bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra hướng xử lý như thế nào

Khi có các triệu chứng nghi ngờ, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác. Bác sĩ thường chẩn đoán bệnh dựa trên việc thăm hỏi bệnh sử và kiểm tra các dấu hiệu lâm sàng ở mắt.

Cách xử lý bệnh đau mắt đỏ sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân được xác định:

• Đối với viêm kết mạc do virus: Bệnh thường tự khỏi trong vòng 7 đến 14 ngày mà không cần điều trị đặc hiệu. Bác sĩ có thể khuyên dùng nước mắt nhân tạo để giảm cảm giác khó chịu và chườm mát để giảm sưng. Kháng sinh không có tác dụng với virus.
• Đối với viêm kết mạc do vi khuẩn: Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ chứa kháng sinh. Việc tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị là rất quan trọng để loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn.
• Đối với viêm kết mạc do dị ứng: Tránh xa tác nhân gây dị ứng là cách xử lý tốt nhất. Bác sĩ có thể kê các loại thuốc nhỏ mắt kháng histamine hoặc thuốc chống dị ứng để kiểm soát triệu chứng ngứa và sưng.

Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là các loại thuốc chứa corticoid, vì có thể làm tình trạng nặng hơn và gây ra biến chứng nguy hiểm. Việc áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng như xông lá trầu không cũng không được khuyến khích.

Xây dựng thói quen tốt để chủ động phòng ngừa đau mắt đỏ

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Đau mắt đỏ là bệnh dễ lây lan, do đó việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa là vô cùng cần thiết, đặc biệt là trong mùa dịch.

• Rửa tay thường xuyên: Dùng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch rửa tay chứa cồn để vệ sinh tay, nhất là sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc chạm vào các bề mặt công cộng.
• Không dụi mắt: Hạn chế tối đa việc đưa tay lên dụi mắt, mũi, miệng để tránh đưa mầm bệnh vào cơ thể.
• Không dùng chung đồ cá nhân: Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, kính mắt, thuốc nhỏ mắt, dụng cụ trang điểm với người khác.
• Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên giặt khăn mặt, vỏ gối bằng xà phòng và phơi dưới ánh nắng mặt trời. Vệ sinh mắt hàng ngày bằng nước muối sinh lý.
• Cách ly khi mắc bệnh: Nếu bạn hoặc người thân bị đau mắt đỏ, nên tạm thời nghỉ học, nghỉ làm để tránh lây nhiễm cho cộng đồng.

Giải đáp một số thắc mắc thường gặp về bệnh đau mắt đỏ

Bệnh đau mắt đỏ lây qua đường nào?

Bệnh chủ yếu lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh (ghèn, nước mắt) hoặc qua tiếp xúc gián tiếp với các đồ vật bị nhiễm mầm bệnh như tay nắm cửa, khăn mặt, điện thoại. Bệnh cũng có thể lây qua đường hô hấp.

Khi bị đau mắt đỏ có cần kiêng ăn gì không?

Hiện không có bằng chứng khoa học nào cho thấy việc ăn một loại thực phẩm cụ thể nào đó sẽ làm bệnh nặng hơn. Tuy nhiên, bạn nên duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, đủ chất, uống nhiều nước và bổ sung vitamin để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay lập tức?

Bạn nên đến gặp bác sĩ ngay nếu có các dấu hiệu nghiêm trọng như: đau nhức mắt dữ dội, suy giảm thị lực (nhìn mờ), nhạy cảm với ánh sáng một cách cực đoan, hoặc các triệu chứng không cải thiện sau vài ngày tự chăm sóc.